İklim direnci mahallelerden inşa edilecek, İzmir’den COP31 mesajı

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) İzmir’in iklim krizine karşı yürüttüğü çalışmaları uluslararası katılımcılarla paylaştı.

Rusya Pavyonu’nda gerçekleşen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" oturumunda konuşan Okyay, yerel yönetimlerin iklim etkileri karşısındaki sorumluluğuna, mahalle ölçeğindeki dayanışmanın değerine ve kentler arası iş birliklerine dikkat çekti.

Yerel yönetimlerin gündelik hayata doğrudan dokunduğunu söyleyen Okyay, bunu bir İzmir mahallesi üzerinden anlattı. Yalnız yaşayan, sağlık sorunu bulunan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir kadını düşünmelerini isteyen Okyay, bu kişinin en yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamadığını, sıcak uyarısını okusa bile nereden yardım isteyeceğini bilemeyebileceğini belirtti. "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.

İklim krizinin mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini kaydeden Okyay, düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlığın hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini ifade etti. "Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz" dedi.

Tek Sağlık yaklaşımı

İklim krizine Tek Sağlık yaklaşımıyla baktıklarını anlatan Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı ele alınamayacağını söyledi. "Su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcaklar, aynı çevreyi paylaşan bütün canlıları etkiler" diyen Okyay, bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini belirtti.

Okyay, koruyucu sağlık hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını açıkladı. Sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini; hizmetlerin vatandaşa yakın noktalarda sunulmasıyla daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşıldığını söyledi. Mahalle bostanlarının da bu yaklaşımın parçası olduğunu belirten Okyay, "Birlikte gıda üretmek, insanların hem gıdayla ve toprakla hem de birbirleriyle kurdukları bağı güçlendiriyor" dedi. Bu bostanların yaygınlaşırken suyun kullanımı ve toprağın korunmasının da dikkatle ele alınması gerektiğini ekledi.

Mahalle dayanışması ve afet hazırlığı

Mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının belediye hizmetleriyle vatandaş arasında bağ kurduğunu anlatan Okyay, bu noktaların insanların yardım isteyebildiği ve güven ilişkileri geliştirebildiği alanlar olduğunu söyledi. Afet hazırlığında mahalle ölçeğindeki dayanışmanın rolüne değinen Okyay, Mahalle Afet Gönüllülerinin işlevini anlattı.

"Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişiler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Belediyenin görevi ise onları güçlü kamu hizmetleriyle, eğitimle ve koordinasyonla desteklemektir" diye konuştu.

Katılım ve uluslararası iş birliği

İklim politikalarının oluşturulmasında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların çevreleriyle ilgili bilgi ve deneyimlerini karar süreçlerine taşımasına olanak tanıdığını söyledi.

Kentler arasındaki uluslararası ortaklıklara değinen Okyay, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatımıyla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. Okyay’a göre bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken bakım ihtiyaçları, maliyetler, karşılaşılan güçlükler ve uygulamadan kimlerin yararlandığı da konuşulmalı. "Hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığını bilmek, başka bir kentin kendi gerçekliğine uygun adımı atmasını kolaylaştırır" dedi.

Teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüşebileceğini belirten Okyay, yerel yönetimlere öngörülebilir finansman ve teknik destek sağlanmasının önemine dikkat çekti. "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" dedi.

Hedef: daha güvenli mahalleler

Konuşmasını yeniden sıcak bir yaz gününde evinde yalnız yaşayan yaşlı kadın örneğine bağlayan Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını söyledi. Asıl hedefin tehlikeleri baştan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları kurmak olduğunu vurgulayan Okyay, "Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle" dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı