İBB’den Aslan: Yerel yönetimlere iklim finansmanında teknik destek şart

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi’nde iki oturuma katılarak ulaşım planlaması, afet dayanıklılığı ve iklim finansmanı üzerine konuştu. Aslan, yerel yönetimlerin proje geliştirme aşamasından itibaren teknik ve finansal destek görmesi gerektiğini savundu.

Aslan, önce Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinin açılış konuşmasını yaptı; ardından Küresel Taahhütlerden Yerel Ölçekli Uygulamaya: Paris Anlaşması’nın Hayata Geçirilmesinde Yerel ve Bölgesel Liderlik programına katıldı. Konuşmasında iklim hedeflerini kentin geleceğine yön veren mekânsal kararlarla ilişkilendirdiklerini söyledi.

Ulaşım hem gündelik ihtiyaçları hem iklim risklerini gözeterek planlanıyor

Açılış konuşmasında kent yönetimlerinin temel sorumluluğunun iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürekliliğini sağlamak olduğunu belirten Aslan, bir kentin dayanıklılığının yalnızca binaların sağlamlığıyla değil, vatandaşların en zor koşullarda bile temel hizmetlere ulaşabilmesiyle ölçüldüğünü ifade etti. "Ulaşım sistemleri, kent yaşamının sürekliliği için vazgeçilmezdir; aynı zamanda sera gazı emisyonlarının da önemli kaynaklarından biridir. Bu nedenle İstanbul’da ulaşımı hem gündelik ihtiyaçları hem de iklim risklerini gözeterek planlıyoruz."

Aslan, metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yaptıklarını, yaya ve bisiklet ulaşımını da bu ağın parçası saydıklarını söyledi. İstanbul’un raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını, son yedi buçuk yılda deniz ulaşımında 11 yeni hat açtıklarını belirtti. Şehir Hatları’yla her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını, 600 kilometreyi aşan bisiklet yolu ağının büyütüldüğünü ve ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu aktardı. "Hedefimiz, İstanbulluların güvenilir, erişilebilir ve düşük karbonlu seçenekler arasında kolayca geçiş yapabildiği, birbirini tamamlayan bir ulaşım sistemi kurmak."

Aslan, Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi’ne dikkat çekti. Projede hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla İstanbulluların günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini, kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisi geliştirildiğini anlattı. Önerilerin arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının bulunduğunu söyledi.

Krizlere önceden hazırlık

Aslan, ulaşımı geleceğe hazırlarken aşırı hava olaylarını ve afet risklerini de hesaba kattıklarını, asıl hedeflerinin yalnızca kriz anında müdahale değil, ulaşım ağını önceden hazırlamak olduğunu belirtti. İstanbul SKUP Aşama II Uygulama Planı Projesi kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nın bu çalışmaların somut çıktılarından biri olduğunu anlattı. Deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurları ile öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini ifade etti. Bu analizlerle afet öncesi hazırlık, afet anında ulaşımın sürekliliği ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejiler geliştirildiğini söyledi.

İklim politikaları ve kurumlar arası koordinasyon

Aslan, ikinci oturumda moderatörün sorularını yanıtladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul oluşturmayı hedeflediklerini belirten Aslan, 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı’nı, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’nı ve 2025’te Yeşil Şehir Eylem Planı’nı uygulamaya koyduklarını söyledi. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzalarının, afet risklerinin, ulaşımın ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını ekledi.

Yerel yönetimlerin karşılaştığı en temel sorunun, üstlendikleri sorumluluklarla sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu belirten Aslan, iklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu söyledi. "Belediyelerin güçlü projeleri ve stratejik hedefleri olsa da bu projeleri hayata geçirmek için gerekli uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana ulaşmak her zaman mümkün olmuyor. Yerel yönetimler yalnızca yatırımların hayata geçirilmesi aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmelidir."

Aslan, yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olmasının bir diğer sorun olduğunu belirtti. Bir taşkının yalnızca dere yatağında yaşanmadığını, evleri, yolları, altyapıyı ve kent yaşamının tamamını etkilediğini söyleyen Aslan, taşkın riskinin dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapı birlikte değerlendirilerek ele alınması gerektiğini ifade etti. "Riski birlikte göremezsek, çözümü de birlikte üretemeyiz. Bizim için kurumlar arası veri paylaşımı yalnızca teknik bir iş birliği meselesi değil, aynı zamanda kentimizin güvenliği ve insan hayatının korunması meselesidir." İklim politikalarının sosyal boyutuna da dikkat çeken Aslan, yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi gerektiğini, yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini söyledi.

Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin büyük olduğunu belirten Aslan, büyük finans kaynaklarında ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlatarak dört öneri sundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanması. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının oluşturulması. Dördüncüsü ise iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.

Aslan, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek konuşmasını tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı